TOFAŞ TÜRK OTOMOBİL FABRİKASI A.Ş. (1000TL)
Bilanço Analizi
Toplam Varlıklar:
- 2024 Sonu: 114.968.738 bin TL
- 2025/9: 146.077.500 bin TL
%27 artış, büyümenin güçlü olduğunu gösteriyor.
Dönen Varlıklar:
- 78.664.592 → 100.739.082 bin TL (+28%)
Artışın en belirgin kalemleri: - Stoklar: 10.913.901 → 22.076.838 (yaklaşık %102 artış)
- Ticari Alacaklar: 26.196.073 → 41.645.410 (%59 artış)
Bu durum, satış hacmindeki artışla paralel; ancak işletme sermayesi bağlanması anlamına da geliyor.
Duran Varlıklar:
- 36.304.146 → 45.338.418 (%25 artış)
Buradaki artışın ana nedeni: - Maddi Olmayan Duran Varlıklar: 5.221.586 → 11.696.583
→ Bunun içinde şerefiye (goodwill) olarak 7.744.152 bin TL yer almakta.
Bu, 2025 içinde yapılan bir şirket satın alımı veya birleşmeye işaret ediyor.
Yükümlülükler:
- Toplam Yükümlülükler: 55.889.378 → 93.283.696 (%67 artış)
- Kısa Vadeli Yükümlülükler: 33.258.889 → 68.129.891 (%105 artış)
Özellikle ticari borçlar (40.960.799 TL) ve kısa vadeli finansal borçlar (15.011.167 TL) artışı dikkat çekiyor.
Bu durum, borçla finanse edilen büyüme stratejisini gösteriyor.
Özkaynaklar:
- 59.079.360 → 52.793.804 (%11 azalış)
Bunun nedeni:- Dönem kârındaki düşüş
- Dağıtılan temettü: 6.837.715 bin TL
Bilanço Özeti:
Şirket 2025’te aktiflerini önemli ölçüde büyütmüş, fakat bunun büyük kısmı borç artışıyla sağlanmış. Finansal kaldıraç yükselmiş durumda.
Gelir Tablosu Analizi (01.01–30.09 Dönemleri)
| Kalem | 2024/9 | 2025/9 | Değişim |
| Hasılat | 116.068.466 | 189.458.771 | +63% |
| Satışların Maliyeti | -102.774.887 | -179.606.199 | +75% |
| Brüt Kâr | 13.293.579 | 9.852.572 | -26% |
| Esas Faaliyet Kârı | 5.993.296 | -482.036 | zarar |
| Net Dönem Kârı | 6.700.941 | 2.930.752 | -56% |
Yorumlar:
- Satışlar önemli ölçüde artmasına rağmen, kârlılık azalmış.
- Satışların maliyeti daha hızlı artmış; bu da brüt kâr marjını düşürmüş.
- 2025 yılında pazarlama giderleri neredeyse iki katına çıkmış (4.178.109 → 7.625.560 TL).
- Net kârın yarıdan fazla düşmesi, maliyet baskısı ve faaliyet giderlerindeki artış kaynaklı.
Finansal gelir/gider dengesi:
- Finansman gelirleri: 10.407.422 → 8.074.476
- Finansman giderleri: 4.941.625 → 4.586.025
Net finansal katkı azalmış; ayrıca 2024’teki yüksek parasal kazançlar 2025’te zayıflamış.
Nakit Akış Tablosu Analizi
| Kalem | 2024/9 | 2025/9 | Değişim |
| İşletme Faaliyetlerinden Nakit Akışı | 3.320.415 | 18.295.448 | +450% |
| Yatırım Faaliyetlerinden Nakit Akışı | -6.254.427 | -15.518.637 | -148% |
| Finansman Faaliyetlerinden Nakit Akışı | -4.619.056 | -3.784.248 | iyileşme |
| Net Nakit Değişimi | -5.495.415 | -1.931.889 | pozitif yönde iyileşme |
Yorum:
- İşletme faaliyetlerinden nakit yaratma gücü ciddi oranda artmış (özellikle ticari borç artışı ve kâr dışı kalemler etkili).
- Yatırım harcamaları şirket alımı (12.588.108 TL) nedeniyle büyük oranda artmış.
- Temettü ödemesi (6.837.715 TL) nakit çıkışı yaratmış.
- Net nakit azalışı sınırlı, ancak nakit pozisyonu 24.7 milyar TL’den 18.7 milyar TL’ye düşmüş.
Genel Değerlendirme ve Yorum
TOFAŞ 2025’in ilk 9 ayında satışlarını güçlü biçimde artırmış, ancak kârlılığında gerileme yaşamıştır.
Yüksek stok, ticari alacak ve borç artışı büyüme finansmanı için borç yükünü yükseltmiştir.
Operasyonel nakit yaratımı olumlu bir sinyaldir, ancak şirketin faaliyet kârlılığı yeniden güçlendirilmelidir.
ROA – Aktif Karlılığı
- ROA, %5,8’den %2,0’ye düşmüş.
- Şirket varlıklarını büyütmüş (aktifler +%27) ama net kârı yarıdan fazla azaldığı için varlıkların verimliliği düşmüş.
- Bu, aktiflerin büyük kısmının finansmanla artması (özellikle kısa vadeli borçlarla) ve yatırım yapılan varlıkların henüz tam gelir yaratmaya başlamaması ile açıklanabilir.
ROE – Özsermaye Karlılığı
- ROE %11,4’ten %5,2’ye gerilemiş.
- Özsermaye kârlılığındaki düşüş, temelde faaliyet kârının azalması ve temettü dağıtımıyla sermaye bazının korunması nedenli.
- Bu oran, TOFAŞ’ın hissedar getirisi potansiyelinin zayıfladığını gösteriyor.
ROIC – Yatırılan Sermayenin Getirisi
- ROIC 2024’te %8 civarında iken, 2025’te neredeyse sıfıra düşmüş.
- Bu, 2025’te yapılan şirket alımı ve yatırım harcamalarının (özellikle 12,6 milyar TL’lik satın alma) henüz verim yaratmadığını,
yatırılan sermayenin kâra dönüş sürecinde olduğunu gösteriyor.
Sonuç Yorumu:
TOFAŞ 2025 döneminde:
- Güçlü satış büyümesine rağmen, sermaye verimliliği önemli ölçüde azalmış.
- ROA, ROE ve ROIC’in eşzamanlı düşüşü, yüksek yatırım ve artan maliyetlerin kısa vadede kârlılığı baskıladığını gösteriyor.
- Ancak faaliyet nakit akışının güçlü olması, bu yatırımların orta vadede getiriyi artırma potansiyeli taşıdığına işaret ediyor.
CAMELS Analizi
C – (Sermaye Yeterliliği)
- Özkaynaklar: 59.079.360 → 52.793.804 bin TL (–%11)
- Toplam Varlıklar: 146.077.500 bin TL
- Sermaye / Aktif Oranı: 52.793.804 / 146.077.500 = %36,1
(2024 sonunda yaklaşık %51 idi)
Yorum:
- Sermaye oranı düşmüş, kaldıraç yükselmiş.
- Özsermaye yeterliliği halen güçlü sayılabilecek düzeyde olsa da borçlulukta artış (%67) ve temettü ödemesi (6,8 milyar TL) sermaye gücünü zayıflatmış.
- Sermaye yeterliliği: Orta-iyi seviye.
A – (Varlık Kalitesi)
- Toplam Aktifler: 146 milyar TL
- Dönen Varlık Artışı: +%28
Özellikle:- Ticari Alacaklar: +%59
- Stoklar: +%102
- Bu kalemlerdeki sert artış, çalışan sermayede yoğunlaşma ve tahsilat riskinde artış anlamına geliyor.
- Şerefiye (Goodwill): 7,7 milyar TL → yeni satın alımın bilanço riski (varlık kalitesi için belirsizlik unsuru).
- Nakit pozisyonu: 18,7 milyar TL → kısa vadeli yükümlülükleri (%68 milyar) karşılamakta yetersiz.
Yorum:
- Varlık kalitesinde ılımlı risk artışı var; stok ve alacak yönetimi sıkılaştırılmalı.
- Şerefiye, gelecekte değer düşüklüğü riskine açık.
- Varlık kalitesi: Orta düzey, dikkat gerektiriyor.
M – (Yönetim Verimliliği)
- Faaliyet kârı: 2024/9’da 5,9 milyar TL → 2025/9’da -482 milyon TL (zarar).
- ROE: %11,4 → %5,2
- ROA: %5,8 → %2,0
Yorum:
- Yönetim, satışları artırmış (+%63) ancak maliyet ve gider yönetiminde verim düşmüş.
- 2025’te gerçekleşen satın alım (şerefiye artışı) stratejik olabilir, fakat kısa vadede kârlılığı bastırmış.
- Yönetim verimliliği açısından: operasyonel disiplin yeniden güçlendirilmeli.
Değerlendirme: Yönetim uzun vadeli büyümeye odaklı, ancak kâr marjları kısa vadede gerilemiş.
Yönetim etkinliği: Orta.
E – (Kârlılık)
| Gösterge | 2024/9 | 2025/9 | Değişim |
| Net Kâr | 6.700.941 | 2.930.752 | ↓ –56% |
| Brüt Kâr | 13.293.579 | 9.852.572 | ↓ –26% |
| Net Kâr Marjı | 6.700 / 116.068 = %5,8 | 2.930 / 189.458 = %1,5 | ↓ |
| ROE | %11,4 | %5,2 | ↓ |
Yorum:
- Net kâr marjı %5,8’den %1,5’e düştü.
- Satış hacmi yüksek, ancak maliyet artışı ve giderler (özellikle pazarlama +82%) kârlılığı bastırmış.
- Kâr kalitesi düşmüş, ama faaliyet dışı gelirlerle kısmen desteklenmiş.
- Kârlılık: Zayıf – baskı altında.
L – (Likidite)
- Nakit ve Nakit Benzerleri: 24.729 → 18.738 milyon TL (–%24)
- Kısa Vadeli Borçlar: 33.259 → 68.130 milyon TL (×2)
- Cari Oran: 100.739 / 68.130 = 1,48
- Likidite Oranı: (Nakit + Finansal Yatırımlar) / Kısa Vadeli Borçlar = (18.738 + 81) / 68.130 = 0,28
Yorum:
- Cari oran 1,5 ile sınırda; nakit oranı düşük (0,28).
- İşletme nakit akışı güçlü olsa da kısa vadeli borç baskısı yüksek.
- Likidite riski: Orta-yüksek.
S – (Piyasa Riski Duyarlılığı)
- Finansman giderleri: 4.586 milyon TL
- Kur farkı/parasal kazançlar: 317 milyon TL zarar (önceki yıl kazançtı).
- Nakit akış riskinden korunma zararları: 2025’te –2,3 milyar TL (önceki yıl +1,1 milyar TL kazanç).
Bu, döviz ve faiz riskine duyarlılığın arttığını gösteriyor.
Yorum:
- Artan borçlanma (özellikle kısa vadeli) ve olumsuz hedge farkları, şirketin kur/faiz hareketlerine karşı kırılganlığını artırmış.
- Piyasa riski duyarlılığı: Yüksek.
Genel Sonuç:
TOFAŞ 2025’in ilk 9 ayında:
- Güçlü satış büyümesi göstermiş,
- Ancak yüksek maliyetler, artan borçluluk ve satın alma kaynaklı yatırım yükü bilanço risklerini artırmış.
- CAMELS skalasında genel notu:
“Orta düzeyde sağlam, fakat kısa vadeli riskler artmış” şeklinde özetlenebilir.
