TUPRS BİLANÇO ANALİZİ 2025/6

TÜPRAŞ-TÜRKİYE PETROL RAFİNERİLERİ A.Ş. (1.000TL)

1. Bilanço

Yorumlar:

Borç/Özkaynak oranı ≈ 0,75. Yani şirket ağırlıklı özkaynakla finanse oluyor, bu finansal sağlamlık göstergesi.
Likidite tarafında, yüksek ticari borçlar (110 milyar TL) dikkat çekiyor; operasyonel olarak büyük tedarikçi yükümlülüğü mevcut.
Stoklar 57,8 milyar TL’ye gerilemiş (2024 sonu: 70,3 milyar TL). Bu, operasyonel verimlilik artışı olabilir.

2. Gelir Tablosu

Yorumlar:

Ciro ciddi şekilde düşmüş olmasına rağmen, net kâr artmış. Bu, maliyet yönetimi ve finansman giderlerinin azalmasıyla açıklanabilir.
Net kâr marjı ≈ %2,6 (9,1 ÷ 351,3). Rafineri sektörü için tipik düşük marjlı yapı devam ediyor.

3. Nakit Akış Tablosu

İşletme Faaliyetlerinden Nakit Akışı: +11,4 milyar TL
Yatırım Faaliyetleri: -8,6 milyar TL (özellikle duran varlık yatırımları)
Finansman Faaliyetleri: +8,9 milyar TL (borçlanma ve faiz girişleri baskın, temettü ödemesi yüksek)
Dönem Sonu Nakit: 73,2 milyar TL

Yorumlar:

4. DuPont Analizi

ROE düşük (%3). Yüksek özkaynak tabanı kârlılığı baskılıyor.
Marjların düşük olması sektörün doğası gereği; asıl sınırlayıcı faktör bu.
Aktif verimliliği (0,66) fena değil, fakat daha yüksek kapasite kullanımıyla artabilir.
Finansal kaldıraç sınırlı kullanılmış (1,75), bu sağlamlık getiriyor ama ROE’yi yükseltmiyor.

Genel Değerlendirme:

Tüpraş 2025 ilk yarıda ciroda düşüş yaşasa da kârlılığını artırmış.
Nakit akışları pozitif ve güçlü.
Borç/özkaynak dengesi sağlam.
DuPont analizi, ROE’nin düşük olduğunu ve temel nedenin düşük kâr marjı olduğunu gösteriyor.

1. ROA (Aktif Karlılığı)

Şirketin tüm varlıklarını kullanarak elde ettiği getiri oldukça düşük.
Rafineri sektöründe varlık tabanı çok büyük olduğundan ROA’nın düşük çıkması olağan.
2024/06 dönemine göre net kârda artış olmasına rağmen ROA, varlık büyüklüğü nedeniyle baskılanmış.

2. ROE (Özsermaye Karlılığı)

Özkaynak kârlılığı da düşük seviyede (%2,8).
Bunun ana sebebi: Net kâr marjlarının düşük olması ve yüksek özkaynak tabanı.
Yatırımcı açısından bakıldığında, özsermaye getirisi Türkiye’deki faiz seviyelerinin oldukça altında kalıyor, bu da “fırsat maliyeti” yaratıyor.

3. ROIC (Yatırılan Sermaye Karlılığı)

ROIC, ROE’den biraz daha yüksek, çünkü fazla nakit varlık çıkarılarak daha doğru bir “yatırım sermayesi” baz alınmış oluyor.
%3,6 getiri sermaye maliyetinin (WACC) altında olabilir; bu, hissedar için değer yaratma potansiyelini sınırlıyor.
Ancak yatırım döngüsünde olunan bir dönemde, gelecekte kapasite kullanımı artarsa ROIC yukarı çıkabilir.

Genel Yorum

ROA (%1,7): Şirket varlıklarını düşük verimle kullanıyor; bu sektörün doğası gereği.
ROE (%2,8): Yatırımcı için getirisi sınırlı, özkaynak tabanının büyüklüğü kârlılığı aşağı çekiyor.
ROIC (%3,6): Yatırılan sermaye üzerinden getiri de düşük, muhtemelen sermaye maliyetinin altında.

Özetle: Tüpraş kârlı ama büyük varlık/sermaye büyüklüğü oranları baskılıyor. Finansal sağlamlık güçlü olsa da sermaye verimliliği düşük.